Twee keer per dag poetsen. Eén keer per dag tussen de tanden reinigen. En bij ernstige tandvleesontsteking: regelmatig naar de mondhygiënist. 

Vreselijk saai advies. Zeker niet sexy. 

Maar wie ellende in de mond wil voorkomen of onderdrukken, komt er simpelweg niet onderuit. 

Tanden Poetsen

Als kind leerde ik tandenpoetsen van de tandarts. En dat ging heel anders dan hoe mijn ouders het tot dan toe bij mij deden. Ik was dan ook behoorlijk geschokt om te ontdekken dat zij jarenlang mijn tanden eigenlijk ineffectief hadden gepoetst. Gelukkig ging het nog om een melkgebit. En ik had tot dan toe geen gaatjes, dus het viel mee.

Heb je regelmatig gaatjes of tandvleesproblemen? Dan is het waarschijnlijk verstandig om weer eens écht goed poetsles te nemen bij een mondhygiënist. Het zou zomaar één van de beste investeringen kunnen zijn die we ooit doen. Een goede techniek is namelijk cruciaal.

Zelf kwam ik daar pas achter toen ik tegen de veertig liep. Met wat geluk (en weinig wijsheid) had ik toen ‘slechts’ drie gaatjes verzameld.

Een veelgemaakte fout is te hard poetsen. Als de haren van je borstel naar opzij buigen tijdens het poetsen, druk je te hard. Een tip: houd je tandenborstel vast als een pen, dat helpt bij het voorkomen van te hard drukken. En anders biedt een elektrische tandenborstel vaak uitkomst: die waarschuwt bij teveel druk.

Waarom dit belangrijk is? Te hard poetsen beschadigt ons glazuur. En glazuur krijgen we maar één keer.

Extra tips om ons glazuur te beschermen:

• Poets niet direct na het eten of drinken. Wacht liever 15–30 minuten zodat het glazuur zich kan herstellen.
• Gebruik géén houtskoolpasta’s om je tanden te bleken. Ze schuren het glazuur er genadeloos af. Geen goed idee. 

Tussen de Tanden Reinigen

Hierover blijkt verrassend weinig onderzoek gedaan te zijn. Toch weet ik uit ervaring: als ik bepaalde plekken tussen mijn kiezen niet regelmatig reinig, eindig ik met pijnlijke ontstekingen. En hoe meer ontstekingen, hoe meer tandvlees we verliezen. Totdat er niets meer over is. En het kunstgebit zich aandient.

Ik gebruik stokertjes. Mijn partner zweert bij borsteltjes. Wat het best werkt, hangt af van ons gebit. Bij grotere tussenruimtes zijn borsteltjes vaak het effectiefst.

Wat minder goed werkt:

• Plastic ragers en waterflossers: reinigen onvoldoende.
• Flosdraad: kan helpen, maar kan ook voor tandvlees-irritatie zorgen.

Heb je moeite met reinigen tussen je tanden? Laat je instructie geven door een mondhygiënist. Zonder goede uitvoering is de moeite vaak voor niks. 

Spoelen

Chloorhexidine-spoelmiddel vermindert weliswaar plaque, maar verlaagt niet aantoonbaar het aantal gaatjes. Bovendien zorgt het voor:

• Vieze smaak
• Verkleuringen
• Méér tandsteen

Geen aanrader dus. 

Tandvlees en Tandsteen Behandelingen

Tandsteen verwijderen en polijsten van tanden is alleen zinvol bij ernstige tandvleesontstekingen. In andere gevallen is het routineus wegschrapen van tandsteen en polijsten nutteloos. Niet doen dus: het levert geen gezondheidswinst op.

Bij gezond tandvlees is de rol van de mondhygiënist vooral onderwijzend: goed leren poetsen en reinigen. Kunnen we dat zelf goed, dan is verdere behandeling over het algemeen niet nodig.

Bij suikerziekte-patiënten kan tandvleesbehandeling wél helpen: het blijkt dat dit kan leiden tot betere bloedsuikerwaarden. Soms is voor gezond tandvlees een chirurgische ingreep nodig: auw.

Orthodontie

Als puber weigerde ik een beugel. Jaren later ging ik alsnog overstag. Eh, ja: puur voor het uiterlijk. Zo ijdel. Nu heb ik er spijt van.

Onlangs ontdekte ik dat de beugelepidemie mogelijk het gevolg is van ons te zachte voedsel.

Zonder stevig, vezelrijk voedsel (zoals onze voorouders elke dag verorberden) ontwikkelt ons kaakbot zich onvoldoende. Gevolg: een te kleine kaak, te weinig ruimte, scheve tanden.

Toen ik dit vertelde aan een kennis die als orthodontist werkt, kreeg ik een veelzeggende reactie: een lege blik.