Mentaal & Leefstijl

Tips om deze Week mee te Starten

21 november 2025 • Leestijd: 6 minuten

Als er één universeel streven is, dan moet dat wel het streven naar voortdurend geluk zijn.

De gemiddelde Nederlander doet het daarbij niet slecht. We prijken al decennia lang direct achter de allergelukkigste landen (Scandinavië) op de lijst, met een gemiddeld cijfer voor ervaren geluk van 7,5. Toch voelt lang niet iedereen zich altijd gelukkig, en is er voor velen ruimte voor verbetering.

Natuurlijk is geluk in veel opzichten persoonlijk, en is er daarom niet één weg die voor iedereen naar geluk leidt. Wel is er een aantal gedragingen en overtuigingen waarvan onderzoek aantoont dat deze tot een beter welzijn, en een betere kwaliteit van leven kunnen zorgen. In dit artikel ontdek je hoe beweging, geven, geld, mindfulness, dankbaarheid, natuur, het lozen van verslaving en minder stress je geluksniveau concreet kunnen verhogen. 

Bewegen: dat Helpt

Regelmatige lichaamsbeweging is algemeen bekend als gezond. Wat misschien een verrassing is, is dat beweging ons ook echt een geluksgevoel geeft. We hoeven ons niet per se in het zweet te werken in de sportschool om dit effect te bereiken. Een dagelijkse wandeling kan ook al een verschil maken. 

Wanneer er sprake is van depressie, helpt het opschroeven van de hoeveelheid beweging gemiddeld ongeveer net zoveel als een standaard antidepressivum. Maar het effect van beweging geldt dus niet alleen voor mensen die last hebben van somberheid. Het helpt iedereen om zich beter te voelen.

Beweging geeft energie. Maar er is nóg een manier om je geluksgevoel te boosten: geven. 

Geven: daar worden we Gelukkiger van

Gierigheid loont in dit opzicht niet. Van geven worden we gewoon blij. Het maakt waarschijnlijk niet uit hoeveel we geven. Als we maar geven. 

Iedereen kent wel zo’n zure buurvrouw of buurman waar nooit een lachje vanaf kan. Is die gelukkig? Naar iemand lachen is ook een manier van geven.

Geld geven aan een hulpbehoevende of een goed doel, een bejaarde buur een handje helpen, meedoen met vrijwilligerswerk. Het zijn allemaal voorbeelden van hoe we kunnen geven. En tegelijkertijd krijgen we daar dus iets voor terug: meer geluk.

Geld geven mag ons dan blijer maken. Maar daar moeten we wel iets voor verdienen. Of we daar nou gelukkiger van worden volgt direct hieronder.  

Geld: maakt (meestal) Niet Gelukkig 

We denken dat meer verdienen ons gelukkiger maakt, maar onderzoek laat zien dat we vaak gedreven worden tot meer willen verdienen door onrealistische verwachtingen dat dit ons gelukkiger gaat maken. Over het algemeen valt het gewonnen geluk door een beter-betaalde baan tegen. Kortom: geld maakt niet gelukkig. 

Toen ik achter in de 20 was kwam ik hier voor het eerst achter. Een leven met materieel alles op rolletjes maakte me niet gelukkig. Het kostte me nog een slordige 10 jaar voor ik me begon te beseffen hoe ik hier echt wat aan kon doen.

Hoewel geld op zich geen duurzame geluksbron is, kunnen financiële zorgen sterk op ons welzijn drukken. Van geld-schulden is bekend dat deze een negatieve impact hebben op ons mentale functioneren. En dat schulden aflossen een meetbaar bevrijdend effect heeft op onze geest. 

Meer over het onderwerp geld en werk in het aparte artikel hierover. Kortgezegd worden we van veel geld (willen) verdienen meestal niet vrolijk, maar van schulden al helemaal niet. Nu volgen er een paar onderwerpen die breed uitgemeten worden in social media berichten, maar waar de wetenschap nog geen duidelijk beeld over heeft kunnen scheppen waar het geluk aangaat. 

Mindfulness en Meditatie: iets Gelukkiger

Worden we hier nou echt gelukkiger van? 

Waarschijnlijk een beetje. 

We kunnen tegenwoordig nauwelijks meer een tijdschrift openslaan zonder een artikel tegen te komen over de positieve effecten van meditatie en mindfulness. Velen staan helemaal niet open voor dit soort praktijken. Te stoffig. Te vaag. Te zweverig.

Voor wie er wel wat in ziet en het een poging wil geven: verwacht geen wonderen, maar het is zeker niet ondenkbaar dat je er een aanzienlijk stukje blijer van wordt. 

Dankbaarheid en Dagboeken: Geen Overtuigend Effect

Nog zo’n onderwerp dat breed in de media uitgemeten wordt. Dankbaarheid-dagboeken en regelmatig opschrijven hoe de beste versie van onszelf eruit ziet heeft volgens sommigen een positief effect op ons ervaren geluk. Maar helpt het nou echt?

Het verrichte onderzoek is te matig van kwaliteit om hier duidelijke conclusies over te trekken. Wellicht helpen dankbaarheid-dagboeken en best-possible-self opstellen wel degelijk om ons positiever en gelukkiger te maken. Mogelijk betreft het ook simpelweg niet meer dan een placebo-effect. Hier geeft het verrichte onderzoek eenvoudigweg niet genoeg duidelijkheid over.

Onduidelijk dus. Misschien helpt het. Misschien ook niet. Wat sowieso wel gunstig is voor ons geluk, is blootstelling aan natuur en licht. 

Natuur en Licht

Een gebrek aan groen, natuur en buitenlicht helpt natuurlijk niet mee voor wie gelukkig wil zijn. Beton, asfalt en dichte gordijnen versomberen. Terwijl een rondje tussen de bomen, de vogels en het gras stress verminderen en voor prettige prikkels zorgen. Het effect op de stemming is onmiskenbaar positief. Groen om ons heen zorgt voor een natuurlijk ontspanning en stimuleert geluk.

En de invloed van buitenlicht is gigantisch. Kijk maar naar de miljoenen mensen die ’s winters elk jaar door een depressieve periode heengaan. En naar de hordes mensen die in de donkere maanden naar het Zuiden afreizen om de zon op te zoeken.

Rond een uur of 1, half 2 ’s middags naar buiten heeft door de op dat moment van de dag maximale lichtsterkte een optimaal verbeterende uitwerking op onze stemming. Buitenlicht is completer en veel sterker dan binnenlicht. Het stimuleert ons systeem.

Natuur en licht zijn dingen die we op kunnen zoeken. Bij verslaving ligt dat anders: dat is iets dat we, in onze zoektocht naar duurzaam geluk, zoveel mogelijk dienen te lozen. 

Verslaving

Verslavingen vormen zonder uitzondering een domper op ons welzijn. Een complex onderwerp wat ik in een apart blog-artikel behandel. 

Stress

En dan stress. Gebrek aan controle en het gevoel dat het leven zo maar een onvoorziene wending kan nemen veroorzaken stress. Het idee niet te kunnen voldoen aan verwachtingen werkt ook spanning-verhogend. 

Veel stress staat geluk in de weg. In de vorm van uitputting, een minder goede stemming, angst, toegenomen gevoeligheid voor verslaving, en desastreuze effecten op onze lichamelijke gesteldheid.

Stress verminderen is dan ook essentieel. Meer over dit niet altijd eenvoudige onderwerp in het artikel speciaal over stress

Wat te Doen

  1. Beweeg: wandel 15–30 minuutjes (of meer) per dag.
  2. Geef: doe dagelijks één vriendelijk gebaar.
  3. Mindful: mediteer vijf minuten bij het wakker worden.
  4. Natuur en licht: zoek het zoveel mogelijk op.
  5. Verslaving: zorg dat je ervan af komt.
  6. Stress: hoe lastig het ook kan zijn hiervan af te komen, doe er wat aan.

Zet deze week eens één tip in de praktijk: waar merk je na drie dagen het grootste verschil? 

Geven:

Spending Money on Others Promotes Happiness; Science 2008.

Type studie: Een gerandomiseerd klinisch experiment (RCT), klein.

Uitkomsten/analyse:  Het uitgeven van geld aan anderen verbeterde het geluk meer dan vergelijkbare uitgeven aan zichzelf. De observationele data liet vergelijkbare uitkomsten zien. Dit veel-geciteerde RCT, met ook observationele data, vormt een aanwijzing dat uitgeven aan anderen ons eigen geluk efficiënter verhoogt dan uitgeven aan onszelf, en resultaten zijn onafhankelijk gereproduceerd, zie referentie direct hieronder.

A neural link between generosity and happiness; Nature Communications 2017.

Type studie: Een gerandomiseerd klinisch experiment (RCT), klein.

Uitkomsten/analyse: Geven verhoogde het geluk onafhankelijk van hoeveel werd gegeven. Hoewel de opzet wat anders is wordt in dit experiment de bevinding van de referentie direct hierboven, dat het uitgeven aan anderen ons eigen geluk verhoogt, onafhankelijk gereproduceerd. Dit draagt bij aan de kracht van beide studies. De referentie direct hieronder verschaft een biologisch mechanisme waarmee het gevonden fenomeen verklaard kan worden.

Human fronto–mesolimbic networks guide decisions about charitable donation; Proceedings of the National Academy of Sciences 2016.

Type studie: Niet-gerandomiseerd klinisch experiment.

Uitkomsten/analyse:  Doneren en geld verdienen gaan samen met dezelfde activatie van het meso-limbische beloningssysteem, diep in de hersenen.

Dankbaarheid en positiviteit:

Using Gratitude to Promote Positive Change; Basic and Applied Social Psychology 2017.

Type studie: Meta-analyse van gerandomiseerde klinische experimenten (RCT), klein.

Uitkomsten/analyse:  Geen specifieke verbeteringen door dankbaarheid-interventies wanneer dit vergeleken wordt met een willekeurige positieve psychologische interventie (zoals daden van aardigheid, aanspannen/stretchen, ontspanningsoefeningen). Hoewel er twijfel is over de accuraatheid van de uitkomsten, wijst deze meta-analyse in de richting dat de voordelen van dankbaarheid-interventies zijn overdreven en in realiteit niet-specifiek zijn.

Thankful for the little things; Journal of Counseling Psychology 2016.

Type studie: Meta-analyse van gerandomiseerde klinische experimenten (RCT), klein.

Uitkomsten/analyse:  In samenspraak met de referentie direct hierboven laat deze meta-analyse weliswaar een kleine verbetering van het welzijn zien door dankbaarheid-interventies, maar blijkt dit verschil ook weg te vallen wanneer vergeleken wordt met een willekeurige positieve psychologische interventie. Het lijkt erop dat dankbaarheid-interventies voornamelijk via het placebo-effect werkzaam zijn. Er is twijfel over de accuraatheid van de uitkomsten.

Positive expressive writing interventions, subjective health and wellbeing; Public Library of Sciences (PLoS) One 2025.

Type studie: Meta-analyse van gerandomiseerde klinische experimenten (RCT), klein.

Resultaten/analyse: De meest veelbelovende resultaten worden van “best-possible-self” interventies an dankbaarheidsinterventies gezien, met een positief effect op optimisme en geluk. De kwaliteit van de onderzochte studies is uniform slecht tot matig, waardoor het niet mogelijk is om definitieve conclusies uit het verrichte onderzoek te trekken.

Gratitude and well-being; Clinical Psychology Review 2010. 

Type studie: Review van gerandomiseerde klinische experimenten.

Uitkomsten/analyse:  Onduidelijk in vergelijking met wat dankbaarheid-interventies een kleine tot matige verbetering van het welzijn teweeg kunnen brengen. Dat dankbaarheid-interventie om een sleutel-succes zou gaan is prematuur.

Counting Blessings Versus Burdens; Journal of Personality and Social Psychology 2003.

Type studie: Een gerandomiseerd klinisch experiment (RCT), klein.

Uitkomsten/analyse:  Het tellen van onze (terugdenken dingen opschrijven waar we dankbaar voor zijn) verbeterde na enkele maanden het welzijn, de slaap, positief affect en pro-sociaal gedrag.

Geld:

Happiness, income satiation and turning points around the world; Nature Human Behaviour 2018.

Type studie: Een observationele, niet-prospectieve, grote studie.

Uitkomsten/analyse:  Wereldwijd is een bruto inkomen van zo’n €50.000-100.000 per jaar geassocieerd met verzadiging van het welzijn. Verdere verhogingen gaan samen met verminderingen van het welzijn. Oorzaak-gevolg kunnen niet uit de observationele data worden geëxtraheerd.

Rank of Income More Strongly Predicts Well-Being in More Unequal Countries; Personality and Social Psychology Bulletin 2019.

Type studie: Een observationele, niet-prospectieve, grote studie.

Uitkomsten/analyse:  Minder inkomensongelijkheid is geassocieerd met minder gewin aan geluk door meer te verdienen. Nederland ligt helemaal onderaan als het gaat om inkomensongelijkheid, waarmee meer verdienen hier weinig gerelateerd is aan meer geluk.

Would You Be Happier If You Were Richer? A Focusing Illusion; Science 2006.

Type studie: Een observationele, niet-prospectieve, grote studie.

Uitkomsten/analyse:  Verwachtingen overtreffen in hoeverre we gelukkiger worden en ons beter gaan voelen waardoor we achter een hoger inkomen aan gaan. Veel-verdieners zijn over het algemeen gespannener, en brengen niet meer tijd door in leuke activiteiten. Lange commutes behoren tot de slechtste momenten van de dag.

Evidence for the Universal Wellness Costs of Prioritizing Extrinsic Over Intrinsic Goals; Journal of Personality and Social Psychology 2022.

Type studie: Meta-analyse van observationele studies, groot.

Resultaten/analyse: focus op intrinsieke doelen (zoals voor groei, relaties, gemeenschappelijk geven, en gezondheid) promoot welzijn, terwijl een focus op extrinsieke doelen (zoals rijkdom, roem, en schoonheid) welzijn vermindert.

Mindfulness:

Can a little bit of mindfulness do you good?; Clinical Psychology Reviews 2021.

Type studie: Meta-analyse van gerandomiseerde klinische experimenten (RCT), klein.

Uitkomsten/analyse: Niet-gegidste mindfulness verbeterde stress en algeheel welzijn enigszins. Er bestaat twijfel over de accuraatheid van de uitkomsten.

Lichaamsbeweging:

A systematic review of physical activity and quality of life and well-being; Translational Behavioral Medicine 2020.

Type studie: Meta-analyse van onder andere gerandomiseerde klinische experimenten (RCT).

Resultaten/analyse: Sterk bewijs dat lichamelijke beweging de kwaliteit van leven en het welzijn verbeteren.

Nederland:

World Happiness Report 2017.

Type studie: Observationeel. Geen collegiale toetsing.

Uitkomsten/analyse: Nederland 5e wereldwijd op lijst met gelukkigste landen, gemiddeld cijfer geluk hier 7.5, al 10 jaar stabiel.

Laat een reactie achter