Hoge bloeddruk wordt ook wel de “stille doder” genoemd.

De aandoening verloopt bijna altijd zonder ook maar de minste of geringste klacht. Maar het verhoogt wel drastisch het risico op hart- en vaatziekten, beroertes, dementie en vroegtijdig overlijden. Wereldwijd sterven jaarlijks miljoenen mensen aan complicaties van onopgemerkte hypertensie (hoge bloeddruk).

Gelukkig valt er veel zelf te doen om onze bloeddruk onder controle te krijgen en te houden.

Een Verhaal uit het Ziekenhuis

Toen ik als chirurg-in-opleiding een dienst draaide, werd ik in het diepst van de nacht opgeroepen omdat bij een patiënte een erg hoge bloeddruk gemeten was. Het was de oudste patient die ik opereerde, dik in de 90. Nu, twee dagen na het plaatsten van de pen in haar dijbeen, was haar bloeddruk torenhoog.

Toen ik bij haar kwam trof ik haar gespannen aan. Ik voelde haar pols en informeerde naar haar klachten. Terwijl ik gehurkt bij haar zat zag ik een flits. Bliksem. “Zag u dat?” Ja, ze had het gezien. Het regende nog niet, maar de lading in de lucht was voelbaar. Na een rustig gesprekje maten we haar bloeddruk nog eens. Volstrekt genormaliseerd.

Dit illustreert hoe sterk onze bloeddruk reageert op spanning. En waarom stressvermindering zo’n cruciale eerste stap is.

Geen Stress, Geen Hoge Bloeddruk

Stress, moeilijk te meten, is een belangrijke oorzaak van hoge bloeddruk. Veel mensen weten niet goed wat ze hier aan kunnen doen. Stress kan namelijk lekker voelen, treedt lang niet altijd bewust op, en een stressvolle leefstijl kan gepaard gaan met bijvoorbeeld een gekoesterd hoog inkomen of druk leven.

Stressreductie is de eerste en belangrijkste stap in de strijd tegen hoge bloeddruk. 

Andere Behandelbare Oorzaken van Hoge Bloeddruk

Wie bij de arts komt met hoge bloeddruk krijgt hoogstwaarschijnlijk medicijnen voorgeschreven. De bloeddruk-verlagers gaan zonder uitzondering gepaard met bijwerkingen. 

Wat artsen vaak minder benadrukken, zijn de oorzaken van hoge bloeddruk waar we zelf wat aan kunnen doen. Zonder bijwerkingen.

1. Voeding

Kleine veranderingen in ons eetpatroon hebben grote gevolgen voor onze bloeddruk.

• Minder alcohol

Schrap elke dag twee glazen en zie je bloeddruk flink dalen.

• Minder zout

Voorgemaakte maaltijden en restaurants leveren het meeste zout in onze dagelijkse voeding. Zelf koken met onbewerkte ingrediënten beperkt onze zoutinname zonder dat we erbij na hoeven te denken. Deze strategie helpt om onze bloeddruk omlaag te brengen, én brengt veel extra gezondheidsvoordelen met zich mee.

• Meer kalium

Onze voorouders consumeerden veel meer kalium en minder sodium (tafelzout) dan dat wij doen. Door kalium-rijke voedselsoorten zoals groenten te eten, doen we onze bloeddruk een gunst. Dit geldt zelfs voor mensen die volgens de arbitrair gestelde normen niet aan hoge bloeddruk lijden. Een lagere bloeddruk is namelijk ook gunstig voor de gezondheid wanneer de bloeddruk volgens de normen al normaal is.

• Minder hyperbewerkt voedsel

Hyperbewerkt is razend populair omdat het lekker, makkelijk en goedkoop is. Toch is al dit fabrieksvoedsel fnuikend voor ons gestel. Kiezen voor minder hyperbewerkt, en meer heel en onbewerkt voedsel (groenten, fruit, bonen, paddestoelen, linzen, volkoren granen, noten en zaden) heeft een gunstig effect op onze bloeddruk.

• Donkere chocola

Het komt misschien als een verrassing dat snoepgoed een bloeddrukverlagend effect kan hebben. Hier zit wel een addertje onder het gras. Het draait hier namelijk om de kwaliteit van het cacao-product. Wanneer de chocola minimaal 70%, en liefst nog meer, cacao bevat dan kan dit wel degelijk helpen om de bloeddruk wat omlaag te brengen.

Samenvattend: door minder zout en minder hyperbewerkt voedsel te eten, verlagen we onze bloeddruk zonder bijwerkingen.

2. Beweging

Dagelijkse beweging, zelfs een korte wandeling, helpt onze bloedvaten soepel te houden.

Tip: bouw stap voor stap op, bijvoorbeeld na een week de dagelijkse wandeling met 5 minuten uitbreiden.

3. Gedrag

Ook ons gedrag kan onze bloeddruk sturen. Zonder tabletten.

• Gewichtsvermindering

Normalisering van het gewicht is maar al te vaak een hels karwei. Het helpt wel om de bloeddruk te verlagen.

• Mindfulness en meditatie

Wie regelmatig meditatie of mindfulness beoefent kan hiermee de bloeddruk aanzienlijk doen dalen. Volhouden is een vereiste, want stoppen betekent dat de bloeddruk weer terugdeinst naar het oude niveau.

• Stoppen met roken

Hier geldt wel een maar. Het stoppen met tabak mag namelijk niet gepaard gaan met te veel gewichtstoename. Veel stoppers komen hardnekkig aan, en als die toename van het gewicht te hevig is worden de voordelen voor de bloeddruk teniet gedaan. Dit neemt niet weg dat het totale effect van stoppen met roken zelfs bij fors aankomen gunstig is voor de algemene gezondheid. 

Mythes en Misverstanden

• Mythe 1: Koffie vermijden

Cafeïne geeft kortdurende pieken in de bloeddruk, en kan bij mensen die hier erg gevoelig voor zijn (wanneer een kopje koffie tot hartkloppingen leidt bijvoorbeeld) wel degelijk tot bloeddruk-problemen leiden. Bij het gros van de mensen is cafeïne echter geen oorzaak van hoge bloeddruk.

• Mythe 2: Acupunctuur als wondermiddel

Het effect van naalden blijkt maar tijdelijk en te onbetrouwbaar te zijn voor de lange termijn. 

Wat te Doen

Begin vandaag nog: kies één kleine leefstijl-verandering, bijvoorbeeld een dagelijkse wandeling of het minderen van de zoutinname. Bouw dit uit en vind wat bij jou past. Zo neem je zelf de regie over je bloeddruk. En over je gezondheid.