Sommige extreme voorbeelden brengen het normaal van de mens in twijfel.

Neem bijvoorbeeld het verhaal van een Franse ambtenaar die een doodgewoon leven leidde. Hij was getrouwd, met twee kinderen, en werkzaam in de publieke sector. Zijn IQ werd gemeten op 76. Maar wat de medische wereld verblufte, was de ontdekking dat meer dan 90% van zijn hersenweefsel ontbrak. Hij had, zonder zich hier bewust van te zijn, zijn leven geleid met een ernstige vorm van waterhoofd. De schedelholte was voornamelijk gevuld met vloeistof. Op de één of andere manier functioneerde hij. Niemand had ook maar iets vermoed. 

Een ander, zeldzaam en bijzonder, voorbeeld is dat van een Indiase yogi, die het presteerde om de aansturing van zijn hart vanuit het brein gedurende meer dan 10 seconden volledig te onderbreken. Op commando. Een sterk staaltje. 

Tot dat moment werd aangenomen dat het hartritme volledig automatisch en onwillekeurig werd geregeld. Die overtuiging werd in één klap omvergeworpen. 

Een compleet verschillende fabel die ontmanteld is door de wetenschap betreft dat volwassen brein-cellen zich niet kunnen vernieuwen. We zouden moeten leven met de hersencellen die we als kind (en daarvoor) kregen, voor de rest van ons leven. Experimenten hebben duidelijk laten zien dat hersencellen zich gedurende het hele leven kunnen vernieuwen.  

Wat moeten we doen met dit soort informatie?

Misschien niets.

Maar het werpt zeker een lange schaduw over wat we denken te weten. Het herinnert ons eraan dat “feiten” fragiel kunnen zijn, en dat perspectief allesbepalend is. Het relativeert. 

Toen ik aan de geneeskunde opleiding zat, leerden we dat de hersenen twaalf hersenzenuwen hebben. Niet meer, niet minder. En toch blijkt dat er nog één is: de zogenaamde nulde hersenzenuw. Ik had deze al in actie gezien.

Er was een jongedame op de middelbare school die mij, zo kan ik mij niet aan de indruk onttrekken, wel zag staan. Wanneer ik met haar sprak zag ik dat zij soms tijdens het lachen haar neus liet vleugelen, haar hoofd in haar nek legde, en de lucht opsnoof.

Zonder een te directe vergelijking te maken: dit soort gedrag is wellicht het best bekend van paarden. Zoals je vast wel eens gezien hebt, trekken zij regelmatig hun neusvleugels op. Om de nulde hersenzenuw haar werk te laten doen. 

Dier-experimenten hebben een seksuele functie van de nulde hersenzenuw aangetoond. Het stuurt een eigen orgaan in het neus-tussenschot aan. In dit vomeronasale orgaantje herbergen zich gevoelige zenuwcellen die stofjes uit de lucht oppikken voor seksuele selectie. 

Wat is er nog Meer in het Volle Zicht Verborgen?

Genetisch onderzoek heeft laten zien dat variaties in genen die in het moderne leven meer risico op aandoeningen met zich meebrengen, in vroegere, armzaligere tijden een overlevingsvoordeel met zich meebrachten. Een destijds cruciaal voordeel in het bestrijden van infecties in barre omgevingen, manifesteert zich in onze schonere en weldadigere maatschappij als een verhoogde kans op bijvoorbeeld dementie of auto-immuunziekte.

Deze genetische  voorbeelden zijn eindeloos. Op dezelfde manier bracht wat nu een groter gevaar voor vroege sterfte door hart- en vaatziekten geeft, eerder een voordeel bij de seksuele selectie. En vrouwen met een genetische aanleg voor borstkanker bleken in tijden van weleer meer kinderen dan gemiddeld te krijgen.

Wat met deze erfelijkheid studies duidelijk wordt is dat, zoals Johan Cruyff zou zeggen, elk voordeel zijn nadeel heeft. En andersom. 

Dit brengt het concept naar voren dat veel van de genetische nadelen die tegenwoordig aangewezen worden feitelijk niet meer zijn dan uitgebalanceerde natuurlijke variaties. Het mes snijdt aan 2 kanten. 

Wat te Doen

Dat blijft de vraag. 

Aan iedereen die vraagt wat “normaal” is waar het gaat om het menselijk lichaam, bied ik een eenvoudig antwoord:

Alles.