Niet altijd Beter dan Normaal

We krijgen het vaak te horen: biologisch is beter. Beter voor mens, dier en planeet.

Maar als het gaat om gezondheid, is het verhaal veel minder zwart-wit dan veel media willen doen geloven.

In plaats van onze portemonnee te plunderen voor dat keurmerk, kunnen we onze energie beter steken in een andere, veel effectievere strategie: minder hyperbewerkt, meer heel en onbewerkt. Hieronder meer over hoe, wat en waarom.

Mijn Obsessie met Biologisch: Niet erg Rationeel

Zelf was ik een tijd lang verslingerd aan biologisch. Ik zocht er winkels op uit, liep extra omwegen langs de schappen. Kocht vrijwel niks anders.

Tot ik er achter kwam dat al dat biologisch voor de gezondheid praktisch niks uitmaakt. Behalve voor de portemonnaie dan. Ik was maandelijks een klein fortuin kwijtgeraakt aan al dat biologische gedoe.

Biologisch Versus Conventioneel: vaak Geen Verschil

Ja, biologisch bevat meestal minder pesticiden en soms net wat meer voedingsstoffen. Maar op andere vlakken (zware metalen, schimmel-gifstoffen, bacteriën) zijn er geen verschillen met conventionele producten.

En belangrijker: grote, goed opgezette studies vinden meestal geen overtuigende gezondheidsvoordelen. Kleine positieve effecten in enkele studies zijn vaak te verklaren doordat biologische eters gemiddeld ook gezonder leven: ze bewegen meer, roken minder en eten gemiddeld gezondere producten. Ook voor het risico op kanker (weliswaar slechts dunnetjes onderzocht) zijn er geen duidelijke verschillen.

Waar we Ons Geld Beter aan Uitgeven

Normale voedingsproducten kopen betekent geen aanmerkelijk gezondheidsrisico. Hier duidt de huidige stand van de wetenschap op. Het geld dat we uitsparen, kunnen we beter besteden aan meer groenten, fruit, peulvruchten, paddestoelen, noten, en volkoren granen. Die hele, onbewerkte producten kosten misschien iets meer dan een pak koekjes of chips, en is natuurlijk minder makkelijk dan die diepvries-pizza, maar het zijn op dieet-gebied de belangrijkste keuzes die we kunnen maken voor onze gezondheid.

Conclusies

Biologisch is geen wondermiddel, en normaal is geen sluipend gif. Voor de meeste mensen geldt: besteed je budget slim. Investeer in onbewerkte voeding in plaats van in een duur label. Ons lichaam profiteert er meer van. En onze portemonnee ook.

Referenties

Organic Versus Conventional Food Consumption; Nutrients 2019.

Type studie: Review multipele gerandomiseerde klinische experimenten (RCT).

Uitkomsten/analyse: Gemengde uitkomsten van biologisch versus conventioneel voedsel, met in sommige studies geringe positieve uitkomsten van biologisch voedsel, en in andere studies geen verschil. In de, gelimiteerd aanwezige, RCT data wordt een wat positief effect van biologisch voedsel gerapporteerd, maar het lijkt erop dat dit eerder verklaard wordt doordat mensen die biologisch eten vaak dunner zijn en in het algemeen er een gezondere leefstijl op nahouden. Alles bij elkaar zijn er niet of nauwelijks aanwijzingen dat biologisch eten een significant betere gezondheid veroorzaakt.

Organic Food in the Diet: Exposure and Health Implications; Annual Review of Public Health 2017.

Type studie: Review observationeel prospectief onderzoek, groot.

Uitkomsten/analyse: Biologisch voedsel heeft, ondanks iets hogere voedingswaarde en minder pesticiden, geen hard bewijs voor positieve gezondheidseffecten. Oorzaak-en-gevolg zijn bij observationele studies zoals deze niet goed te achterhalen. Goede gerandomiseerde experimenten zijn daarvoor nodig.

Organic food consumption and the incidence of cancer; European Journal of Epidemiology 2023.

Type studie: Een observationeel, klein, prospectief onderzoek.

Uitkomsten/analyse: Biologische voedsel had geen associatie met kanker. Uit de discussie van dit artikel komt naar voren dat er maar weinig wetenschappelijke literatuur is over dit onderwerp, en dat de weinige studies conflicterende uitkomsten laten zien.

Organic vs conventional plant-based foods; Food Chemistry 2022.

Type studie: Review van laboratorium en observationeel onderzoek.

Uitkomsten/analyse: Biologisch voedsel heeft, ondanks iets hogere voedingswaarde en minder pesticiden, geen hard bewijs voor positieve gezondheidseffecten. Conform referentie direct hierboven. De hoeveelheden zware metalen, mycotoxines (gifstoffen uit schimmels) en bacteriën zijn hetzelfde bij biologische voeding, vergeleken met reguliere voedingsstoffen.