Medisch & Klachten

Heeft onze Ongezonde Wereld de Schuld?

23 november 2025 • Leestijd: 3 minuten

Is je opgevallen dat steeds maar meer mensen tegenwoordig auto-immuun ziektes lijken te hebben? Misschien heb je gehoord van aandoeningen zoals reumatoïde artritis, de ziekte van Crohn, of psoriasis. Hier valt het lichaam’s immuunsysteem bij wijze van fout de eigen cellen aan. Het is een groeiende trend, en hoewel we nog niet alle antwoorden hebben, zijn wetenschappers de losse eindjes met elkaar aan het verbinden.

Verrassend genoeg, ziet het er naar uit dat de manier waarop we tegenwoordig leven (onze diëten, onze stressniveau’s, zelfs hoeveel zonlicht we krijgen) een doorslaggevende rol zou kunnen spelen.

Het goede nieuws is dar er een paar simpele dingen zijn die we kunnen doen die mogelijk helpen. 

Onze Immuunsystemen Leven Nog in de Middeleeuwen

Onderzoekers hebben recent ontdekt dat een genetisch kenmerk dat mensen de Zwarte Dood (juist, de pest) liet overleven, ons nu gevoeliger maakt voor auto-immuun ziektes. Vooral waar het de darm aangaat.

Het is een herinnering dat evolutie met name een wisselwerking is. Vroeger, hadden we een immuunsysteem nodig dat klaar was om nucleair te gaan tegen indringende bacteriën. Maar vandaag de dag? Datzelfde hyper-alerte immuunsysteem is in staat om ons eigen lichaam bij wijze van fout aan te vallen.

Er zijn een hoop van deze ziektes: vrijwel elk orgaan kent haar eigen auto-immuun versie. 

Dus… kunnen we er Iets aan Doen?

Eigenlijk, ja. Meer en meer studies laten zien dat hoe we leven (wat we eten, hoe we bewegen, hoe we met stress omgaan) het verschil kan maken.

In Nederland, verrichten onderzoekers een studie met mensen die reumatoïde arthritis hebben. Zij volgden een paar maanden een gezondere leefstijl, en hun symptomen verbeterden. Niks bijzonders: gewoon meer lichamelijke activiteit, minder stress, en een dieet gefocust op plant-gebaseerde, onbewerkte voeding. Het werkte. 

Vitamine D?

Nog een simpel ding dat veelbelovende resultaten heeft laten zien? Vitamine D.

Eén studie vond dat mensen die 2,000 internationale eenheden per dag (ruim 2x zoveel dan de normaal gesproken aanbevolen dagelijkse hoeveelheid) vitamine D namen, een lagere kans hadden om auto-immuun ziektes te ontwikkelen. De dosering is ver beneden wat als gevaarlijk beschouwd wordt, zonder bekende bijwerkingen. 

In andere woorden: het is een makkelijk, veilig iets om te proberen. Ik stimuleer naasten met auto-immuun problematiek om het te proberen: neem het maar eens een jaar lang, en kijk wat er gebeurt. 

Andere Potentiële Natuurlijke Helpers

Sommige andere studies wijzen op gunstige effecten van dingen zoals omega-3 vetten (uit vis of lijnzaad) en kurkuma (uit geelwortel). De studies laten wisselende resultaten zien, maar sommige trials suggereren dat deze middelen kunnen helpen om symptomen te bestrijden. Vooral bij ziektes zoals reumatoïde arthritis en colitis ulcerosa. Geen genezing, maar mogelijk een steun in de rug.

Wat te Doen

Auto-immuun ziektes zijn complex, en we hebben nog niet alle antwoorden. Maar pril onderzoek laat duidelijk zien: levensstijl veranderingen, vooral rondom dieet, stress, en vitamine D, zouden wel degelijk kunnen helpen om de ontwikkeling van auto-immuun ziektes te voorkomen of de problematiek te beheersen.

En dat is goed nieuws. Want zelfs ondanks dat we onze genen niet kunnen veranderen, kunnen we wel degelijk veranderen hoe we leven.

Supplementen:

Vitamin D and marine omega 3 fatty acid supplementation and incident autoimmune disease; British Medical Journal 2022.

Type studie: Een gerandomiseerd klinisch experiment (RCT), klein, dubbel-blind uitgevoerd

Uitkomsten/analyse: vitamine D suppletie (2000 IE per dag) gaf een afname van het aantal auto-immuunaandoeningen. Omdat hier verder nog niet heel veel onderzoek naar verricht is, kunnen nog geen sterke algemene aanbevelingen op basis van dit onderzoek gedaan worden. Mogelijk is het de moeite waard om vitamine D te suppleren ter voorkoming van auto-immuun aandoeningen.

Omega 3 Fatty Acids Intake Does Not Decrease the Risk of Rheumatoid Arthritis Occurrence; Nutrients 2022.

Type studie: Meta-analyse van observationele studies.

Uitkomsten/analyse: Geen verschil voor reuma-patiënten tussen standaard dieet en dieet verrijkt met meervoudig onverzadigde vetzuren (omega-3) gevonden. De betrouwbaarheid is laag, en de studie is alleen op de observationele studies uitgevoerd. Desalniettemin geeft het feit dat met name de prospectieve studies hier geen verschil tussen de onderzochte groepen laat zien een aanwijzing dat omega-3 weinig geen soelaas kunnen bieden voor reuma-patiënten. Omega-6 is hier niet onderzocht zoals in de originele studie direct hierboven, maar van omega-6 zou gezien de biologische eigenschappen (nog) minder therapeutisch effect verwacht worden dan van omega-3.

The effect of curcumin supplementation on clinical outcomes and inflammatory markers in patients with ulcerative colitis; Phytotherapy Research 2020.

Type studie: Een gerandomiseerd klinisch experiment (RCT), klein,  dubbel-blind uitgevoerd.

Uitkomsten/analyse: 2 maanden kurkuma, bovenop de standaard medicatie, verdubbelde de kans op remissie (tijdelijke genezing) van colitis ulcerosa (chronische darmontsteking). Vergelijkbare uitkomsten zijn ondertussen door onafhankelijk groepen gereproduceerd, maar het zijn allemaal kleine studies. Het wordt daarom tijd om met grote studies te zien in hoeverre deze resultaten accuraat zijn.

Lifestyle en voeding:

The Relationship between Fatty Acids and the Development, Course and Treatment of Rheumatoid Arthritis; Nutrients 2022.

Type studie: Review van gerandomiseerde klinische experimenten (RCT) en observationele data.

Uitkomsten/analyse: Meervoudig onverzadigde vetzuren (omega-3 en omega-6) verbeterden de verschijnselen van reumatoïde artritis (reuma). Hiermee zou een dieet rijk aan meervoudig onverzadigde vetzuren standaard zorg moeten worden volgens de auteurs, waarbij de betrouwbaarheid van de uitkomsten in acht genomen dient te worden. Gepubliceerd commentaar (direct hieronder) op deze studie brengt de bevindingen verder in twijfel.

A multidisciplinary lifestyle program for rheumatoid arthritis; Rheumatology 2023.

Type studie: Een gerandomiseerd klinisch experiment (RCT), klein.

Uitkomsten/analyse:  onbewerkte voedingsbestanddelen, uitmakend van een plant-gebaseerd dieet, + lichamelijke activiteit + stress-vermindering, 4 maanden lang, verbeterden de reumatoïde artritis-score met 25%

Genetica:

Evolution of immune genes is associated with the Black Death; Nature 2022.

Type studie: Een laboratorium-studie

Uitkomsten/analyse: Genen-varianten die geassocieerd zijn met bescherming tegen de zwarte dood (de pest) correleren met verhoogde vatbaarheid voor auto-immuunziekten.

Laat een reactie achter