Medisch & Klachten

Wat Helpt Tegen Snotneuzen

23 november 2025 • Leestijd: 4 minuten

Een verkoudheid is zelden gevaarlijk, maar die pijnlijke keel en lopende neus kunnen het leven behoorlijk onaangenaam maken. Hoewel er geen wondermiddel bestaat, kunnen een paar simpele strategieën (sommige verrassend effectief) onze symptomen verlichten en helpen sneller weer op de been te komen. 

Honing

Dit heb ik zeker niet op de geneeskunde opleiding geleerd: een simpel theelepeltje honing kan echt helpen. Hoe makkelijk, en lekker, kan het zijn?

De meeste onderzoeken zijn gedaan bij kinderen, maar de resultaten zijn ook veelbelovend voor volwassenen, vooral als het gaat om het verminderen van keelpijn en het kalmeren van die vervelende hoest.

Conclusie: Een paar theelepels per dag zijn effectiever dan hoestdrank van de drogist. En een stuk aangenamer. 

Vitamine C uit Echt Voedsel

Het bewijs is gemengd. Regelmatige inname van vitamine C supplementen lijkt verkoudheid niet te voorkomen, al kan het de duur iets verkorten (met zo’n 8%) of de ernst wat verminderen. Vooral bij extreme sporters. Maar het gaat om minimale voordelen.

Er is ook een kanttekening: bij mannen is een dagelijkse inname van meer dan 250 mg in verband gebracht met een verhoogd risico op nierstenen. Dus: is het de moeite waard?

Mijn mening: Dagelijkse supplementen zijn dat in verreweg de meeste gevallen niet. Maar zodra we verkouden zijn, kan 1–2 gram vitamine C per dag nét genoeg helpen om het te proberen. Het verrichte onderzoek is niet grondig genoeg om duidelijkere uitspraken te doen.

Bij voorkeur halen we de vitamine C uit echt voedsel, zoals hele sinaasappels. Dan krijgen we niet alleen vitamine C binnen, maar ook vezels en veel andere voedingsstoffen die we niet in een pil of sapje vinden. 

Stoom & Sauna

Mijn vader deed dat met enige regelmaat toen ik nog jong was. De boel “open stomen”, zo was het devies. En misschien had hij wel gelijk.

Voorzichtig wetenschappelijk bewijs suggereert dat het inademen van hete, vochtige lucht de verkoudheidssymptomen kan verminderen, mogelijk doordat de vermenigvuldiging van het virus wordt vertraagd. Hetzelfde zou kunnen gelden voor een saunabezoek.

Een wondermiddel? Nee. Maar voelt het goed, en helpt het misschien een beetje? Dat is voor iedereen weer anders. Het lijkt het proberen waard. 

Neus Snuiten: misschien Niet Doen

Beter de neus ophalen. 

Klinkt simpel, en de theorie is nog eenvoudiger. Door niet te snuiten forceren we geen geïnfecteerd snot de bijholten in.

Door snuiten zo veel mogelijk te voorkomen en de neus in plaats daarvan op te halen kunnen we zo potentieel veel ellende voorkomen. 

Wat waarschijnlijk Niet Helpt

  • Echinacea: Mogelijk verkleint het onze kans op een verkoudheid een ietsie pietsie, maar het effect is zo klein en het bewijs ervan ook nog eens zo wankel dat het waarschijnlijk niet de moeite waard is.
  • Zinktabletten: Ondanks de hype suggereert recent onderzoek dat ze weinig effect hebben. En ze smaken vaak ronduit vies.
  • Neusspoeling (Neti-pot): Mogelijk nuttig bij chronische bijholte klachten, maar dagelijkse zoutspoelingen tonen geen duidelijk voordeel bij gewone verkoudheid. Het bewijs is beperkt en niet overtuigend. 

Wat Averechts kan Werken

Paracetamol om de koorts te onderdrukken.

Mocht er koorts om te hoek komen kijken, dan gaat de verkoudheid toch meer richting griep. Door de koorts te onderdrukken, drukken we tegelijkertijd een belangrijk afweermechanisme van ons lichaam de kop in.

Bewaar paracetamol voor wanneer we ons echt te beroerd voelen om te rusten. 

Wat te doen

Proberen: Honing tegen keelpijn en hoest, hele sinaasappels voor vitamine C bij verkoudheid, stoom (of sauna), extra rust.
Overslaan: Zinktabletten, echinacea, dagelijkse vitamine C-supplementen, heftig of vaak neus snuiten, neusspoelingen.
Denk goed na over: Paracetamol of andere koortsremmers, zeker als de klachten niet al te heftig zijn. 

Griepverschijnselen, algemeen:

How to deal with influenza – Author’s reply; British Medical Journal 2004.

Type studie: Mening van een expert

Uitkomsten/analyse: Bij griep of griepverschijnselen (vaak verzaakt door verkoudheid-virus): 1. snuit niet de neus (ophalen zorgt voor minder verschuiving van geïnfecteerd snot naar de bijholten en verkleint zo de kans op bijholte-ontsteking). 2. Stomen (thuis) of sauna: de hoge vochtigheid en temperatuur zorgt ervoor dat virussen zich niet gemakkelijk kunnen vermenigvuldigen en verspreiden. 3. Onderdruk koorts niet (met paracetamol bijvoorbeeld) omdat dergelijke medicatie de natuurlijke afweer van koorts teniet doet. Erg lage graad van bewijs, wat niet wegneemt dat deze expert het bij het rechte eind kan hebben.

Vitamine C:

Vitamin C reduces the severity of common colds; BioMed Central Public Health 2023.

Type studie: Meta-analyse van gerandomiseerde klinische experimenten (RCT), klein.

Uitkomsten/analyse: Mensen die minimaal één gram per dag vitamine C gebruikten bij verkoudheid verminderden gemiddeld de ernst van hun symptomen met zo’n 15%. Er is enige twijfel over de accuraatheid van de uitkomsten.

Vitamin C for preventing and treating the common cold; Cochrane Database of Systematic Reviews 2013.

Type studie: Meta-analyse van gerandomiseerde klinische experimenten (RCT), klein.

Uitkomsten/analyse:  Vitamine C tegen verkoudheid: Helpt niet voor de behandeling ervan. Wanneer regelmatig genomen zorgt voor ietsjes kortere (8%) en minder heftige symptomen hoewel het de frequentie van verkoudheid niet af doet nemen. Bij extreme atleten zorgt het voor een halvering van het aantal verkoudheden. Er is twijfel over de accuraatheid van de uitkomsten.

Vitamin and Mineral Supplements for the Primary Prevention of Cardiovascular Disease and Cancer; Journal of the American Medical Association 2022.

Type studie: Meta-analyse van gerandomiseerde klinische experimenten (RCT), klein.

Uitkomsten/analyse: Mogelijk leidt supplementatie met multivitaminen tot minder longkanker, over de betrouwbaarheid van deze uitkomst bestaat twijfel. Verder wijst het bewijs over supplementatie van vitaminen en mineralen erop dat er géén voordeel is wat betreft: kanker, hart- en vaatziekten, en sterfte. Anderzijds associeert supplementatie van beta-caroteen met méér kanker, hart- en vaatziekten en sterfte. Er bestaat gelimiteerd, onzeker bewijs dat vitamine A leidt tot meer botbreuken, vitamine E tot meer beroertes, en vitamine C en calcium tot meer nierstenen. Er is twijfel over de accuraatheid van de uitkomsten.

Ascorbic Acid Supplements and Kidney Stones; Urology Journal 2019.

Type studie: Review van observationele, prospectieve, grote studies.

Uitkomsten/analyse: Niet bij vrouwen, maar bij mannen die vanaf 250mg vitamine C per dag slikten bleek de incidentie van nierstenen met zo’n 20% verhoogd.

Honing:

Honey for acute cough in children; Cochrane Database of Systematic Reviews 2018.

Type studie: Meta-analyse van gerandomiseerde klinische experimenten (RCT), groot.

Uitkomsten/analyse: Honing helpt even goed bij acuut hoesten bij kinderen als medicatie. Fantastisch toch? Lepeltje honing, hoppa! Waarschijnlijk zijn de uitkomsten redelijk accuraat.

The effectiveness of honey for symptomatic relief in upper respiratory tract infections; British Medical Journal Evidence Based Medicine 2021.

Type studie: Meta-analyse van gerandomiseerde klinische experimenten (RCT), klein.

Uitkomsten/analyse: Honing hielp beter dan gewoonlijke zorg tegen hoesten – meeste bewijs komt van studies bij kinderen. Lepeltje honing lijkt dus ook het proberen waard bij volwassenen die van hoesten afwillen. Waarschijnlijk zijn de uitkomsten redelijk accuraat.

Koorts:

Fever Is Associated with Reduced, Hypothermia with Increased Mortality in Septic Patients; Public Library of Science (PLoS) One 2017.

Type studie: Meta-analyse van gerandomiseerde klinische experimenten (RCT), groot.

Uitkomsten/analyse: Het lijkt erop dat bij patiënten met bloedvergiftiging koorts geassocieerd is met minder sterfte. Juist de mensen in deze categorie die een lage temperatuur ontwikkelen hebben een grote kans om dood te gaan. Er bestaat enige twijfel over de accuraatheid van de uitkomsten. Omdat het hier vooral om intensive-care patiënten kunnen de uitkomsten niet zonder meer geëxtrapoleerd worden naar mensen in een andere omgeving.

Stomen en neus-irrigaties:

Heated, humidified air for the common cold; Cochrane Database of Systematic Reviews 2017.

Type studie: RKE;

kleine meta-analyse van gerandomiseerde klinische experimenten, met lage betrouwbaarheid van de uitkomsten.

Uitkomsten/analyse: Hoewel de uitkomsten onzeker zijn laat het beste beschikbare bewijs zien dat stomen (bevochtigde, warme lucht) mogelijk verbetering laat zien bij verkoudheid. Er is twijfel of de uitkomsten accuraat zijn.

Saline irrigation for chronic rhinosinusitis; Cochrane Database of Systematic Reviews 2016.

Type studie: Meta-analyse van gerandomiseerde klinische experimenten (RCT), klein.

Uitkomsten/analyse: Dagelijks 150cc zout-oplossing irrigatie door de neus geeft mogelijk verbetering bij chronische rhinosinusitis (ontsteking van neus en bijholten). Er is twijfel over de accuraatheid van de uitkomsten.

Saline nasal irrigation for acute upper respiratory tract infections; Cochrane Database of Systematic Reviews 2015.

Type studie: kleine meta-analyse van gerandomiseerde klinische experimenten (RCT).

Uitkomsten/analyse: Dagelijks zout-oplossing spoelen door de neus liet vooral geen verschil zien voor de behandeling van acute bovenste luchtweginfecties (verkoudheid), maar de kwaliteit van het bewijs is laag en er is twijfel of de uitkomsten accuraat zijn. Het is hierbij niet uitgesloten dat sommigen toch enige baat bij spoelen hebben. Er is twijfel over de accuraatheid van de uitkomsten.

Kruiden en zink:

Echinacea for preventing and treating the common cold; Cochrane Database of Systematic Reviews 2014.

Type studie: Meta-analyse van gerandomiseerde klinische experimenten (RCT), klein.

Uitkomsten/analyse:  Echinacea heeft mogelijk een klein (15%) voorkomend effect op verkoudheid, maar of dit om een relevante bijdrage gaat is twijfelachtig. Er is twijfel over de accuraatheid van de uitkomsten.

Zinc acetate lozenges for the treatment of the common cold; British Medical Journal Open 2020.

Type studie: Een gerandomiseerd klinisch experiment (RCT), klein, dubbel-blind uitgevoerd

Uitkomsten/analyse:  Zinc-zuigtabletten (zinc-acetaat) brachten geen verbetering van het herstel van verkoudheid, terwijl de helft wel last kreeg van smaakproblemen.

The effectiveness of high dose zinc acetate lozenges on common cold; BioMed Central Family Practice 2015.

Type studie: Review van gerandomiseerde klinische experimenten (RCT).

Uitkomsten/analyse:  Zinc acetaat zuigtabletten verminderden de duur van verkoudsheidssymptomen met 40%. Er is een redelijke kans dat de uitkomsten in realiteit fors anders zijn.

Laat een reactie achter